تاريخ : چهارشنبه ٢۱ تیر ،۱۳٩۱ | ٩:٥۸ ‎ب.ظ | نویسنده : جوادمهربانی

خرافات 4

آدرس مقاله در پایگاه مجلات تخصصی نور: مجله حوزه و دانشگاه زمستان 1375 - شماره 9 (از صفحه 29 تا 37)

تعداد اصلاحات ویرایشی بیش از 500 تا

عنوان مقاله:

کیفیت ارتباط ساحت‌های وجود انسان

نویسنده: بهشتی، محمد

چکیده:

کلمات کلیدی:

حوزه و دانشگاه شماره 9 (صفحه 29)

یکی از بحث‌های اساسی انسان‌شناسی، ارتباط ساحت‌های وجود انسان، یعنی روح و بدن اوست. از دیرباز اندیشمندان و صاحب‌نظران با سه سؤال در زمینه ارتباط روح و بدن و چگونگی تأثیر و تأثّر این دو بر هم، روبرو بوده‌اند:

1 اگر انسان آمیخته‌ای از روح مجرد و بدن مادی است و از دو حقیقت بیگانه ترکیب یافته است، ارتباط این دو و نیز ماهیت واحده انسان چگونه توجیه‌پذیر است؟ به عبارت دیگر، اگر انسان از جوهر مجرد نفسانی و جوهر مادی جسمانی ترکیب یافته است، آیا روح و بدن در اصل هستی و در آغاز پیدایش هیچ‌گونه ارتباطی با هم نداشته و به طور کلی از هم بیگانه بوده‌اند، یا اینکه در اصل هستی ارتباط عمیق و بنیادین داشته و دارند؟

2 پس از تعلق روح به بدن، ارتباط این دو چگونه است؟ ارتباط یک طرفه است یا متقابل؟ اگر ارتباط متقابل است نمونه‌های تأثیر و تأثر هر یک چیست؟ آیا رفتار و اعمال انسان که به وسیله بدن و اعضای آن انجام می‌شود، در ساختن شخصیت انسان و تکامل و انحطاط روح او تأثیر دارند یا نه؟

3 پس از مرگ بدن، آیا «روح فنا ناپذیر» با «بدن فروپاشیده» ارتباطی دارد یا نه؟ و اگر ارتباطی هست در عالم برزخ و هنگام رستاخیز چگونه است؟

قبل از آنکه به پاسخ پرسش‌های فوق بپردازیم، یادآوری دو نکته لازم است:

1 بحث ارتباط روح و بدن هنگامی مطرح است که وجود روح در انسان، تجرد روح و آمیختگی انسان از روح و بدن به اثبات رسیده باشد، وگرنه، در صورتی که هویت انسان در بعد مادی خلاصه شود و روح، چیزی جز خاصیت ماده و برآیند فعالیت‌های عضوی بدن نباشد، نوبت به سؤال‌های فوق نمی‌رسد.

2 بحث ارتباط روح و بدن و چگونگی آن، یک بحث فلسفی است؛ گو اینکه در بیان نمونه‌های تأثیر و تأثر روح و بدن و بیان آثار ارتباط متقابل این دو، می‌توان از دانش‌های روز مانند: زیست‌شناسی، فیزیولوژی و روانشناسی بهره جست.

اینک به پاسخ سه سؤال فوق می‌پردازیم و ارتباط روح و بدن را در اصل پیدایش، بعد از تعلق روح به بدن و بعد از مرگ بدن، مورد بررسی قرار می‌دهیم.

پاسخ سؤال اوّل

در ارتباط با سؤال اوّل (ارتباط روح و بدن) ، پاسخ فلاسفه بزرگ متفاوت است. در این نوشتار به اختصار چهار نظریه را بیان می‌کنیم:

نظریه اول: بیگانگی روح از بدن

 

 


برچسب‌ها: ارواح


ادامه مطلب